Uitspraak GAT Dossiernr: GD0052

De uitspraak van de commissie

A. De eerste klacht betreft de klacht van klager ten aanzien van de opgestelde verklaring.

De vraag is allereerst of er een behandelrelatie heeft bestaan tussen klager en beklaagde. De geschillencommissie is van oordeel dat dit wel het geval is. Klager heeft driemaal contact gehad met beklaagde in een therapeutische sessie; tweemaal persoonlijk en eenmaal telefonisch. Dat waren niet louter organisatorische gesprekken. Dat er met klager geen behandelovereenkomst is gesloten, is gelegen in het gegeven dat de verzekering van klager en diens partner geen relatietherapie vergoedt, maar wel individuele therapie. De bedoeling was relatietherapie, pas na twee gezamenlijke sessies is besloten dat
beklaagde met de partner alleen verder zou gaan. De partner had de beste verzekering op dat gebied en daarom is besloten om met “partner” een behandelovereenkomst te sluiten. Feitelijk (mondeling) is er gezien deze feiten en omstandigheden ook sprake geweest van een behandelovereenkomst tussen klager en beklaagde. Nu er aldus sprake is van een behandelovereenkomst tussen partijen, heeft de therapeut zich aan regels te houden die gelden voor “beklaagdes” rol als therapeut. Daarover overweegt de commissie het navolgende. Een therapeut dient zich bewust te zijn van diens positie en diens rol. Een therapeut dient een professionele distantie te bewaren tot diens cliënten. De commissie stelt vast dat dit in deze kwestie niet is gebeurd. De partner heeft “partners” angsten geuit jegens de therapeut, angst dat “partner” diens kinderen niet of veel minder zou gaan zien als “partner” de woning niet toegewezen zou krijgen. Beklaagde vond dat zielig voor “partner” en heeft “partner” hiermee willen helpen. Dat heeft “beklaagde” echter gedaan op een ontoelaatbare wijze. Namelijk door een verklaring op te stellen die de partner kon gebruiken in “beklaagdes” strijd tegen klager in de echtscheidingsprocedure. Beklaagde heeft hierbij gebruik gemaakt van informatie die “beklaagde” ter orde is gekomen tijdens sessies met zowel “beklaagde” als de partner; in een telefonische sessie met “beklaagde” en in sessies met de partner alleen. Uit de wet (artikel 7:457 BW) volgt dat hulpverleners (uitzonderingen daargelaten) geen inlichtingen over de patiënt dan wel inzage in of afschrift van de gegevens uit het dossier worden verstrekt dan met toestemming van de patiënt. Deze wettelijke regels zijn ook op niet-BIG geregistreerde hulpverleners van toepassing. Ook het reglement van CAT – waar beklaagde aan gebonden is – legt een geheimhoudingsplicht aan therapeuten op (artikel 3.1 sub g, h). De eigen algemene voorwaarden van beklaagde, o.a. te vinden op “beklaagdes” website, vermelden in artikel 6 dat beklaagde informatie die “beklaagde” verkrijgt bij de uitvoering van “beklaagdes” werkzaamheden vertrouwelijk zal behandelen en niet met derden zal delen. Door te handelen zoals beklaagde heeft gehandeld, heeft “beklaagde” aldus gehandeld in strijd met de wet; in strijd gehandeld met de op “beklaagdes” als therapeut geldende gedragsregels en gehandeld in strijd met de veiligheid die “beklaagde” in deze via “beklaagdes” eigen algemene voorwaarden heeft gegarandeerd. Het verweer van beklaagde op dit punt, dat “beklaagde” de partner heeft willen helpen vanuit “partners” zwakkere positie in de relatie en dat klager niet gevraagd heeft om geheimhouding etc., helpt “beklaagde” niet. Er zijn uitzonderingen mogelijk, maar daarvan kan alleen sprake zijn in hoge uitzonderingsgevallen. De commissie heeft vastgesteld dat hiervan in deze kwestie geen sprake is. Beklaagde had geen inlichtingen over klager mogen verstrekken. Door een verklaring op te stellen en daarin een mogelijke diagnose te noemen, verwoord als een vermoeden, heeft “beklaagde” gehandeld in strijd met die geheimhoudingsplicht. De commissie gaat ook niet mee in het verweer van beklaagde dat “beklaagde” de verklaring alleen aan de partner heeft gestuurd, en dus strikt genomen niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor het extern verspreiden ervan. “Beklaagde” heeft de verklaring gericht aan LS – dus aan eenieder die het horen wil. “Beklaagde” heeft ook in de verklaring gemeld dat “beklaagde” open staat voor een nadere toelichting en ter zitting gaf “beklaagde” aan dat de verklaring juist is opgesteld om te helpen vanwege de angst van de toenmalige partner van klager dat “partner” de echtelijke woning zou moeten verlaten als uitvloeisel van de echtscheidingsprocedure die er liep tussen beide echtelieden. De commissie gaat er dus vanuit dat beklaagde wist dat de verklaring beschikbaar zou worden gesteld aan derden, en mogelijk in de echtscheidingsprocedure zou worden gebruikt. Bovendien geldt nog het navolgende – wat ook van toepassing zou zijn wanneer er geen sprake zou zijn van een behandelrelatie tussen klager en beklaagde; Het CAT reglement schrijft voor (artikel 3.1 sub o) dat een therapeut zich onthoudt van handelingen en uitspraken die buiten de eigen behandelvorm, deskundigheid of bekwaamheid vallen. Dit geldt absoluut. Beklaagde heeft erkend dat “beklaagde” geen psychiater of psycholoog is en dus niet bekwaam is om een diagnose, zoals een narcistische persoonlijkheidsstoornis, te stellen. Dit had “beklaagde” dan ook niet mogen doen. Ook het uiten van vermoedens valt hieronder. De regel dat dit niet mag zou ernstig worden uitgehold als deze op zo’n wijze ontweken zou mogen worden. Ook het uiten van vermoedens dient gebaseerd te zijn op deskundigheid c.q. bekwaamheid. Door op papier een (mogelijke) psychiatrische diagnose te noemen als vermoeden is beklaagde buiten “beklaagdes” deskundigheid getreden en heeft “beklaagde” gehandeld in strijd met het CAT reglement.

B. De tweede klacht betreft het behandelen van het minderjarige kind van klager zonder dat “klager” als gezaghebbende ouder daarvoor expliciet toestemming heeft gegeven.

Volgens de wet, maar ook volgens het CAT-reglement waarin beklaagde is gebonden, dienen de gezaghebbende ouders van een minderjarige schriftelijk toestemming te geven voor behandelingen. Beide ouders dienen in dat geval de CAT behandelovereenkomst en het toestemmingsformulier te ondertekenen. Beklaagde erkent dat “beklaagde” aan deze verplichting is gebonden. Beklaagde stelt echter dat het kind van klager geen therapie heeft ontvangen omdat bij aanvang van de geplande therapie sessie bleek dat “kind” geen therapie wilde ontvangen. “Kind” wilde alleen toekijken bij de therapie van diens ouder. Beklaagde heeft tijdens de mondelinge behandeling erkend dat, indien het kind van beklaagde therapie had willen ontvangen, “beklaagde” die behandeling was gestart. En in dat geval had de handtekening van klager ontbroken en zou beklaagde dus niet aan “beklaagdes” verplichtingen hebben voldaan. Maar nu er geen therapie heeft plaatsgevonden is beklaagde van mening dat “beklaagde” niet in strijd met het reglement heeft gehandeld. De commissie is er niet van overtuigd dat er geen behandeling heeft plaatsgevonden. Onderbouwing daarvan ontbreekt. Er ligt echter wel een factuur van beklaagde met prestatiecode, waarin de kosten van de therapiesessie van het kind van klager in rekening wordt gebracht. Die factuur is ook betaald door klager. Beklaagde heeft daarop als verweer aangevoerd dat “beklaagdes” tijd met de afspraak al gereserveerd was en dus betaald moest worden en dat dit de reden is geweest van het sturen van de factuur. Dat verklaart niet waarom er een prestatiecode op de factuur is vermeld met een toeslag van € 25,00 voor een extra persoon. Dat insinueert wel dat er beide personen een behandeling hebben ontvangen. De commissie heeft bovendien geen andere stukken gezien waaruit blijkt dat er geen behandeling is verleend aan het kind van klager, zoals aantekeningen in een dossier of andere schriftelijke vastlegging. Nu een behandeling in rekening is gebracht bij de verzekeraar mag de verzekeraar er van uit gaan dat er wel een behandeling heeft plaatsgevonden. Hieruit vloeit ten minste een zeer sterk vermoeden voort dat dit het geval is. De ontkenning ter zitting is in dat licht onvoldoende om dit te weerleggen. Het ontbreken van bewijsstukken aan de zijde van beklaagde, in combinatie met de factuur met prestatiecode en het gegeven dat beklaagde heeft erkend dat “beklaagde” (indien gewenst) de therapie voortgezet zou hebben zonder handtekening/toestemming van klager, maakt dat de commissie ook op dit punt moet vaststellen dat beklaagde heeft gehandeld in strijd met in ieder geval het CAT reglement. “Beklaagde” had er vooraf voor moeten zorgen dat er geen behandeling zonder de vereiste toestemming zou plaatsvinden. Deze omissie wordt niet weggenomen als anders dan beoogd een therapiesessie onverwacht niet doorgaat. De verwijtbaarheid wordt versterkt door het feit dat beklaagde wist dat de ouders van de minderjarige in een echtscheidingsprocedure zijn verwikkeld en dit punt bij klager extra gevoelig zou kunnen liggen. Met die kennis had beklaagde extra zorgvuldigheid in acht moeten nemen, hetgeen “beklaagde” niet heeft gedaan. Dit ook in het licht van het gestelde in hoofdstuk 7 van het CAT reglement (in de aanhef).

C. Tuchtrechtelijk

De commissie heeft ten aanzien van de punten A en B vastgesteld dat beklaagde op beide punten heeft gehandeld in strijd met de van toepassing zijnde wettelijke bepalingen en het CAT-reglement. Wat de commissie verder in dit kader opvalt, is dat beklaagde weinig besef lijkt te hebben van de ernst van de schendingen. “Beklaagde” lijkt “beklaagdes” gedrag goed te praten door het doel ervan; het helpen van een persoon (en kind) binnen een echtscheidingsprocedure waarin deze persoon wordt/worden gezien als de kwetsbare partijen. Beklaagde is echter een therapeut en dient de nodige professionele distantie te bewaren. Dat heeft beklaagde niet gedaan. Daarnaast moet beklaagde zich ook bewust zijn van het feit dat als “beklaagde” als therapeut een verklaring opstelt om te gebruiken in een juridische procedure, hier door rechters en door de Raad van de Kinderbescherming een bijzondere waarde aan kan worden toegekend. Een dergelijke verklaring wordt anders beoordeeld dan een verklaring van bijvoorbeeld een vriend of buur. Daar heeft “beklaagde” geheel geen rekenschap van gegeven. Dat beklaagde met die verklaring bovendien “beklaagdes” geheimhoudingsplicht heeft geschonden, maakt dit een zeer ernstige tekortkoming als therapeut en kan het vertrouwen in “beklaagdes” beroepsgroep schade toebrengen. Geheimhouding en vertrouwelijkheid zijn een zeer groot goed in de medische en therapeutische wereld; zonder geheimhouding en vertrouwelijkheid kunnen deze professies niet goed functioneren. Klager heeft zich kwetsbaar opgesteld door deelname aan de therapie sessies die “klager” heeft gehad en dat is door beklaagde onmiskenbaar hard tegen “klager” gebruikt in een juridische (echtscheidings-)procedure. Daarmee is beklaagde veel te ver gegaan. “Beklaagde” heeft zich – ook na de mondelinge behandeling – geen dan wel onvoldoende rekenschap gegeven van de ernst hiervan. De geschillencommissie legt beklaagde dan ook een berisping op voor “beklaagdes” gedragingen in deze kwestie. Deze sanctie wordt opgelegd vanwege de ernst van de gedragingen in combinatie met het gebrek aan zelfinzicht. Er wordt daarbij wel rekening mee gehouden dat beklaagde nog niet eerder gesanctioneerd is voor vergelijkbare gedragingen. Hierbij wordt wel de uitdrukkelijke opmerking gemaakt dat, indien dit nogmaals zou gebeuren, de geschillencommissie niet zal schromen om een (voorwaardelijke) schrapping op te leggen.

D. Schadevergoeding

De vorderingen tot schadevergoeding zal de commissie afwijzen. Er is niet gebleken dat er enig causaal verband bestaat tussen de gesanctioneerde gedraging en de gevorderde schade, dan wel een andere juridisch houdbare grondslag voor de vorderingen naar voren is gebracht dan wel kan worden aangenomen. De facturen voor de behandelsessies zijn voldaan vanaf de gezamenlijke rekening van partijen. Zowel klager als diens partner hebben behandelingen ontvangen. Er is niet gebleken dat deze kosten niet vanaf de gezamenlijke rekening mochten worden betaald. Bovendien is dat een eventuele vordering die in een echtscheidingsprocedure thuishoort. Schade die direct verband houdt met de overtredingen is dit in ieder geval niet. Hetzelfde geldt voor de kosten voor alternatieve woonruimte. Er is niet gebleken dat de verklaring van beklaagde mee heeft gewogen bij de beslissing van de rechtbank om hetvoortgezet gebruik van de woning aan de partner van klager toe te kennen. In de schriftelijke uitspraak staat daarover niets en het is ook niet gesteld door klager dat hier tijdens de zitting wel opmerkingen over zijn gemaakt door de rechtbank dan wel de Raad voor de Kinderbescherming. Gezien de stukken uit die procedure die zijn overgelegd en hetgeen de commissie daarover van klager heeft gehoord is het oordeel van de rechtbank op dit punt niet uitzonderlijk. Ook zonder de verklaring van beklaagde zou een dergelijke uitkomst gezien de omstandigheden (persoon die de primaire zorg heeft voor de kinderen die nog thuis wonen) niet ongebruikelijk zijn. “Klager” heeft wel kosten moeten maken voor alternatieve woonruimte, maar “klager” zou die kosten ook zonder de verklaring hoogstwaarschijnlijk hebben moeten maken. Tweemaal woonlasten betalen is vaak onvermijdelijk gedurende een echtscheidingsprocedure en na een echtscheiding. Bovendien wordt dit ook in het kader van de echtscheidingsprocedure financieel meegenomen; zo zal de partner van klager een gebruikersvergoeding moeten betalen voor het alleengebruik van de woning (dan wel de gebruikerslasten van de woning volledig voor “partners” rekening moeten nemen) en kan er bij de berekening van alimentatie rekening worden gehouden met de (hoge) woonlasten van klager. De vorderingen tot schadevergoeding worden dus afgewezen. Wel zal de commissie beklaagde veroordelen in de kosten van deze procedure.

Uitkomst uitspraak

De geschillencommissie verklaart de klachten van klager jegens beklaagde dus gegrond en legt aan beklaagde de sanctie van berisping op. Beklaagde wordt veroordeeld in de kosten van deze procedure, door de commissie vastgesteld op € 2.500,00.